Skierowanie na rehabilitację kto i na jakich zasadach może je wystawić?
- Skierowanie na rehabilitację ambulatoryjną (w przychodni) może wystawić lekarz POZ lub dowolny lekarz specjalista z kontraktem NFZ, a na jego zarejestrowanie masz 30 dni.
- Na rehabilitację na oddziale dziennym lub stacjonarną (w szpitalu) skieruje Cię wyłącznie lekarz specjalista z oddziału szpitalnego lub poradni specjalistycznej.
- Rehabilitacja domowa jest możliwa dla osób z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, które nie mogą dotrzeć do placówki, a skierowanie wystawi lekarz POZ lub specjalista.
- Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe może wystawić dowolny lekarz NFZ, jednak jego zasadność ocenia lekarz balneolog w oddziale wojewódzkim NFZ.
- Od 2022 roku obowiązuje e-skierowanie, które upraszcza proces do rejestracji wystarczy 4-cyfrowy kod i numer PESEL.
Z mojego doświadczenia wynika, że ogólna zasada jest prosta: skierowanie na zabiegi rehabilitacyjne może wystawić każdy lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, czyli taki, który ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Jednak w praktyce sprawa jest nieco bardziej złożona i musimy pamiętać o istotnych rozróżnieniach. To właśnie te niuanse często sprawiają pacjentom problem, dlatego postaram się je jasno wyjaśnić.
Kluczowym czynnikiem decydującym o tym, który lekarz ma uprawnienia do wystawienia skierowania, jest rodzaj potrzebnej rehabilitacji. System rozróżnia kilka ścieżek dostępu do leczenia: rehabilitację ambulatoryjną (czyli w przychodni), na oddziale dziennym (gdzie pacjent spędza dzień na zabiegach, ale wraca do domu), stacjonarną (w szpitalu, z całodobową opieką), domową (gdy rehabilitant przyjeżdża do pacjenta) oraz leczenie uzdrowiskowe. Każda z tych form ma swoje specyficzne wymagania co do wystawiającego skierowanie, co jest logiczne, biorąc pod uwagę różny stopień intensywności i złożoności opieki.

Rehabilitacja w przychodni najczęstsza ścieżka
Większość pacjentów, która potrzebuje podstawowych zabiegów fizjoterapeutycznych, zaczyna swoją drogę od gabinetu lekarza rodzinnego, czyli lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ). I słusznie! Lekarz POZ ma pełne uprawnienia do wystawienia skierowania na rehabilitację ambulatoryjną, czyli taką, którą odbywasz w przychodni. Dotyczy to zarówno ogólnych zabiegów fizjoterapeutycznych, jak i gimnastyki korekcyjnej w przypadku wad postawy, co jest szczególnie ważne dla dzieci i młodzieży.
Jednak w przypadku bardziej złożonych schorzeń, przewlekłych problemów z narządem ruchu, po urazach czy operacjach, często konieczna jest ocena specjalisty. Wtedy to lekarz specjalista na przykład ortopeda, neurolog czy reumatolog może wystawić skierowanie na rehabilitację ambulatoryjną. Ich opinia jest kluczowa, ponieważ to oni najlepiej ocenią zakres i rodzaj potrzebnych zabiegów, często dobierając bardziej spersonalizowany plan leczenia.
Bardzo ważna informacja, o której wielu pacjentów zapomina, to terminowość. Skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne w trybie ambulatoryjnym jest ważne przez 30 dni od daty jego wystawienia. W tym czasie musisz je zarejestrować w placówce, w której planujesz odbyć rehabilitację. Jeśli przegapisz ten termin, niestety skierowanie traci ważność i będziesz musiał ubiegać się o nowe. Warto o tym pamiętać, aby uniknąć niepotrzebnych formalności i opóźnień w leczeniu.
Rehabilitacja na oddziale dziennym kiedy potrzebna intensywna pomoc
Rehabilitacja na oddziale dziennym to forma leczenia przeznaczona dla pacjentów, którzy potrzebują intensywniejszej i bardziej kompleksowej opieki niż ta oferowana w ramach rehabilitacji ambulatoryjnej, ale jednocześnie nie wymagają całodobowego pobytu w szpitalu. Z tego powodu lekarz POZ nie ma uprawnień do wystawienia skierowania na ten rodzaj rehabilitacji. Wymaga ona bowiem bardziej specjalistycznej oceny stanu zdrowia pacjenta i koordynacji wielu specjalistów.
Skierowanie na rehabilitację na oddziale dziennym może wystawić wyłącznie lekarz specjalista, a konkretnie:
- Lekarz specjalista z oddziału szpitalnego, np. urazowo-ortopedycznego, chirurgicznego, neurologicznego, reumatologicznego.
- Lekarz specjalista z poradni specjalistycznej, np. rehabilitacyjnej, urazowo-ortopedycznej, neurologicznej, reumatologicznej.
Rehabilitacja stacjonarna w szpitalu dla kogo?
Rehabilitacja stacjonarna, czyli ta odbywająca się w szpitalu, jest przeznaczona dla pacjentów, którzy wymagają ciągłej opieki medycznej i intensywnej terapii, często po ciężkich urazach, udarach, operacjach czy w zaostrzeniu chorób przewlekłych. Skierowanie na ten rodzaj rehabilitacji wystawia wyłącznie lekarz specjalista najczęściej z oddziału szpitalnego, na którym pacjent był leczony, lub, w niektórych przypadkach, z poradni specjalistycznej, takiej jak rehabilitacyjna, ortopedyczna czy neurologiczna.
Warto wiedzieć, że w pewnych sytuacjach skierowanie na rehabilitację stacjonarną nie jest wymagane. Dotyczy to pacjentów, którzy są przenoszeni bezpośrednio z innego oddziału szpitalnego w ramach tej samej placówki. Jest to logiczne, ponieważ ich stan zdrowia i potrzeba dalszej rehabilitacji są już udokumentowane i ocenione przez lekarzy prowadzących w szpitalu.
Rehabilitacja domowa kiedy rehabilitant przyjedzie do Ciebie?
Rehabilitacja w warunkach domowych to niezwykle cenna opcja dla osób, które z różnych przyczyn nie mogą samodzielnie dotrzeć do placówki rehabilitacyjnej. Aby uzyskać skierowanie na ten rodzaj pomocy, pacjent musi spełnić określone warunki:
- Musi posiadać orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
- Nie jest w stanie samodzielnie dotrzeć do placówki rehabilitacyjnej ze względu na stan zdrowia.
Skierowanie na rehabilitację w trybie domowym może wystawić zarówno lekarz Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ), jak i lekarz specjalista. Ważne jest, aby w skierowaniu jasno była określona niemożność samodzielnego poruszania się pacjenta i potrzeba rehabilitacji w domu.
Leczenie sanatoryjne specyfika skierowania do uzdrowiska
Leczenie sanatoryjne to forma rehabilitacji i rekonwalescencji, która cieszy się dużą popularnością. Wbrew pozorom, uzyskanie skierowania na pobyt w sanatorium nie jest skomplikowane. Może je wystawić dowolny lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, w tym oczywiście lekarz POZ. Lekarz ocenia aktualny stan zdrowia pacjenta, historię chorób i na tej podstawie decyduje o zasadności leczenia uzdrowiskowego. Nie ma tu potrzeby konsultacji ze specjalistą rehabilitacji na etapie wystawiania skierowania.
Jednak to nie koniec drogi. Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe, po wystawieniu przez lekarza, jest następnie przesyłane do oddziału wojewódzkiego NFZ. Tam trafia w ręce lekarza balneologa, który ocenia jego zasadność pod kątem medycznym. To on decyduje, czy stan zdrowia pacjenta kwalifikuje go do leczenia uzdrowiskowego i jaki rodzaj uzdrowiska będzie dla niego najbardziej odpowiedni. Czas oczekiwania na decyzję i przydział miejsca w sanatorium bywa różny, ale warto uzbroić się w cierpliwość.

E-skierowanie na rehabilitację jak działa i co ułatwia?
Od 2022 roku polski system opieki zdrowotnej wprowadził e-skierowanie na rehabilitację, co jest znaczącym ułatwieniem dla pacjentów i placówek. To cyfrowe rozwiązanie niesie ze sobą wiele korzyści:- Uproszczenie procesu: Nie musisz już martwić się o papierowe dokumenty. Cały proces jest cyfrowy.
- Eliminacja problemu nieczytelnych lub zagubionych dokumentów: Koniec z nieczytelnym pismem lekarza czy zgubionym skierowaniem. Wszystko jest w systemie.
- Większa wygoda: Od 2022 roku e-skierowanie stało się standardem, co znacznie usprawnia i przyspiesza dostęp do rehabilitacji.
Zamiast tradycyjnego, papierowego dokumentu, pacjent otrzymuje 4-cyfrowy kod. Aby zarejestrować się w placówce rehabilitacyjnej, wystarczy podać ten kod wraz z numerem PESEL. To prosty i szybki sposób, który oszczędza czas i minimalizuje ryzyko błędów. Uważam, że to duży krok naprzód w cyfryzacji służby zdrowia i ułatwienie dla nas, pacjentów.
